Oorverdovende stilte bij een Riagg

Als puber heb ik een jaar groepstherapie gehad. Ik had ‘adolescenten-klachten’, zoals het Riagg dat deftig pleegde te noemen. Zelf noemde ik het faalangst. Ik was wat overmoedig van mavo naar havo naar vwo gegaan. Sloeg zelfs een jaar over, ook al was me dat afgeraden. Het voelde als wedstrijdschaatsen. Ik ging steeds sneller. En toen ik grip zocht, kwam de bocht -de tentamen week- en ging ik onderuit.

Die Riagg groepssessies waren pijnlijk. De begeleiders mochten niet beginnen. Wij, de cliënten, moesten openen maar durfden niet. Dus het eerste kwartier waren we steevast stil. ‘Dure tijd’ vond ik dat. Daarna kwam het schoorvoetend op gang met rauwe verhalen van mensen die veelal nog veel meer in de knel zaten dan ik; dwangneuroses, eetstoornissen, automutilatie. Ik heb het allemaal voorbij zien komen.

Wij, de cliënten, moesten openen maar durfden niet

In elke vraag van de begeleiders mistte ik dat we gezien werden als mensen die onderdeel zijn van een familie, van een groep vrienden, van een klas, een straat of een buurt. Het was alsof we allemaal slechts getrouwd waren met ons individuele probleem en verder single waren.

In mijn geval had niemand in de gaten (ikzelf ook niet) dat ik simpelweg mijn vader mistte. Ik was aan het puberen. Het onderuit gaan op school ging niet over faalangst, maar over een gebrek aan ruggesteun. Mijn vader woonde 200 kilometer bij me vandaan. Steun kregen we ook nauwelijks in die groep of van de begeleiders. Dus tolden we eindeloos rond in onze verhalen. Alsof simpelweg woorden geven aan onze problemen automatisch tot de oplossing zouden leiden. Wat het natuurlijk niet deed.

Toen ik de eerste keer een familieopstelling meemaakte kon ik het bijna niet geloven. Iedereen werd ingesloten en mocht meedoen. Er werd geluisterd wanneer iemand iets belangrijks te vertellen had én het was overzichtelijk.

Het was alsof iemand voor het eerst de hele puzzel legde, waar ik ooit alleen maar stukjes had gezien die niet op elkaar pasten. Hier hadden de begeleiders in de gaten dat wij mensen ook leven in een groter verband. Een verband van relaties.

In mijn opstelling ontmoette ik mijn vader. In het kijken in zijn ogen kwam ik thuis. In de tranen die volgden, kwam de ontspanning. In het maken van een buiging zakte ik in mijn lijf. En zo kon ik stoppen met rennen en voelen: ik heb je gemist.

Nu zit ik zelf voor de groep. Met mijn geliefde notabene, waar ik samen een gezin mee vorm. We leren mensen over ruggesteun en aannemen. Over plek en in-ordenen. Over geven en ontvangen. Over gezonde grenzen en begrenzen.

En nee, Janneke Robers en ik zijn het eerste kwartier niet stil. Ik trap meestal zelf af, met een raak verhaal.


Icon Opleiding familieopstellingen en systemisch werken module 1Icon Opleiding familieopstellingen en systemisch werken module 2Training en verkorte opleiding familieopstellingen

Bij Jerphaas volg je een intensieve training familieopstellingen. In vier dagen leer je de basisprincipes van familieopstellingen. Je kunt hem volgen voor je persoonlijke en/of professionele ontwikkeling. Aansluitend kun je de verkorte opleiding familieopstellingen volgen.